KANUN YOLLARI NELERDİR?

Kanunları ilk olarak değerlendirmek ve somut olaya uygulamak hakimin görevidir. Fakat hakimlerin hukukumuzda düzenlenmiş olan kanunları uygularken hata payı sıfır değildir. Mutlaka kanun hükümlerinin yanlış değerlendirilmesinden dolayı birtakım hak kayıplarının ve yanlış kararların verilmesi muhtemeldir. Hakim tarafından verilmiş olan hükümde veya kararda hukuka aykırılık, yanılma, haksızlık veya eksiklik olabilmektedir. İlk derece mahkemeleri tarafından verilen nihai kararlar kural olarak kesinleşmiş değillerdir ve üst denetim mahkemesine başvuru imkanı olan kararlardır. Davanın hem davalı tarafı hem de davacı tarafı hukuki yararı bulunmak ve kanunlarımızdaki şartları sağlamak şartıyla kanun yollarına başvurabilirler. Mahkemelerden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı kural olarak kanun yolu incelemesine başvurulabilmektedir.

Ülkemizde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda yargı kararlarının tek aşamalı kanun yolu sistemi uygulanmıştır. Yargılama mekanizması; ilk derece mahkemeleri(yerel mahkemeler) ve Yargıtay (temyiz mercii) olmak üzere iki dereceden oluşmaktaydı. Fakat 20 Temmuz 2016 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeyle birlikte yargılama mekanizması; ilk derece mahkemeleri (yerel mahkemeler), istinaf mahkemeleri (bölge adliye mahkemeleri) ve Yargıtay(temyiz mercii) şeklinde üç dereceden oluşan bir yapı haline getirilmiştir.

Kanun yolu denetiminde hem maddi inceleme hem de hukuka uygunluk incelemesi yapılabilmektedir. İstinaf incelemesinde hem maddi inceleme hem de hukuka uygunluk incelemesi yapılabilirken temyiz incelemesinde sadece hukuka uygunluk incelemesi yapılabilmektedir.

Hukukumuzda kanun yolları olağan kanun yolları ve olağanüstü kanun yolları olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Olağan kanun yolları henüz kesinleşmemiş kararlara karşı başvurulan kanun yollarıdır. Kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmazın aynından kaynaklanan davalar bakımından kanun yoluna başvurulmuş olması o davalar bakımından verilen kararların hem kesinleşmesini hem de icrasını engelleyecektir.

Olağan kanun yolları istinaf, temyiz, itiraz ve karar düzeltmedir. Fakat karar düzeltme daha önce yürürlükte olan Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu sisteminde mevcuttu. Şu an yürürlükte olan Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile birlikte karar düzeltme olağan kanun yolu yürürlükten kalkmıştır.

Olağanüstü kanun yollarına ise kesinleşmiş mahkeme kararlarına karşı gidilir. Hukuk yargılamasında olağanüstü kanun yolu yargılamanın yenilenmesi, Yargıtay Başsavcısının itirazı, kanun yararına bozmadır.

Bu Yazıyı Paylaşmak İster misiniz?
Reklam
Rafet Demir
Rafet Demir
Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi
YAZARA AİT TÜM YAZILAR
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.